Girişimcilik, daha doğrusu özel girişimcilik ekonomik büyüme ve kalkınmanın motorudur. Yenilik ve yaratıcılığın kaynağıdır... Bir ülkede “hür teşebbüs” olarak ifade edilen rekabete dayalı özel girişimcilik ne kadar gelişirse o ülkede ekonomik refah düzeyi de o ölçüde yükselir. Özel mülkiyetin, dolayısıyla özel girişimciliğin olmadığı ve/veya yetersiz olduğu ülkelerde ekonomik refah düzeyinin düşük olduğu gerçeği artık hepimiz tarafından bilinmektedir.

Özel girişimcilik, özel çıkarların maksimizasyonu demektir, fakat bu aynı zamanda toplumsal çıkarın maksimize edilmesine de imkan sağlar. İktisat biliminde bizim “homo economicus” olarak adlandırdığımız girişimci tipi aslında bir taraftan kendi çıkarı için çalışırken, öte yandan toplumun çıkarına da hizmet etmektedir.

Liberal felsefenin öncülerinden ve modern iktisat biliminin kurucusu olarak kabul ettiğimiz Adam Smith, ünlü Milletlerin Zenginliği adlı eserinde özel girişimcilerin “görünmez eli” sayesinde ekonomik refah düzeyinin artacağını şu şekilde anlatır:

“Her girişimci sahip olduğu sermayeyi en yüksek üretim ve kar sağlayacağı alanlara yönlendirir. Girişimci bunu yaparken, ne toplumun çıkarını artırmayı amaçlar, ne de bunu ne ölçüde yaptığını bilir. Girişimci sadece kendi özel çıkarını gözetir ve bu amacını gerçekleştirirken “görünmez bir el” onun hiç düşünmediği başka amaçlara da hizmet etmesini sağlar. 

Yine Smith aynı eserinde şöyle der:

“Akşam yemeğimizi kasap ya da fırıncının iyilikseverliğine değil, fakat onların şahsi çıkarlarına borçluyuz.”

Özetle, özel çıkar maksimizasyonu için çaba gösteren üretici girişimcilik ayıplanacak değil, alkışlanacak ve takdir edilecek bir faaliyettir. Ayıplanması gereken bir kısım rantiyeci girişimciliktir ve özellikle de devletin “görünür eli” ile dağıttığı haksız kazançlar peşinde koşan rantiyecilerdir ve rantları dağıtan devlettir.

Kaynak: C.C.Aktan, "Girişimcilik Felsefesi", Bursa'da Yapılan 4. SİAD zirvesinde sunulan tebliğden alınmıştır.